لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

مقدمه: این پژوهش با هدف بررسی اعتبار و روایی پرسشنامه استرس شغلی موسسه سلامت و ایمنی انگلستان (HSE) در راستای ایجاد ابزار مناسب برای اندازه گیری استرس شغلی انجام شده است.روش: 749 نفر از کارکنان نظامی در طی نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای از کل کشور انتخاب گردیدند. نمونه ها به پرسشنامه های HSE و GHQ پاسخ دادند. در این مطالعه پس از بررسی روایی محتوا، جهت بررسی روایی سازه و همزمان به ترتیب از تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی، ضریب همبستگی پیرسون، آلفای کرونباخ و جهت تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS نسخه 15 و Amos نسخه 16 استفاده گردید.یافته ها: ضریب همبستگی پرسشنامه HSE و GHQ برابر r=-0.48 بود. نتایج همچنین نشان دهنده همبستگی قوی بین عامل های استخراج شده از تحلیل عاملی و گویه های پرسشنامه0.92) HSE ، 0.73، 0.75، 0.63، 0.87، 0.85، 0.22 به ترتیب برای حیطه های نقش، ارتباط، حمایت مسوولین، حمایت همکاران، کنترل، تقاضا، تغییرات) بود. اعتبار پرسشنامه نیز توسط روش آلفای کرونباخ و روش دو نیمه کردن به ترتیب 0.87 و 0.65 بود.نتیجه گیری: پرسشنامه استرس شغلی HSE، پرسشنامه ای روا و معتبر برای بررسی استرس شغلی می باشد.

هدف این پژوهش مقایسه سلامت عمومی، استرس شغلی و فرسودگی شغلی معلمان مدارس استثنایی و عادی مقطع ابتدایی استان خوزستان می باشد. بدین ترتیب از کل معلمان مقطع ابتدایی، حدود 125 نفر معلم استثنایی به روش تصادفی چندمرحله ای انتخاب شد. همچنین، 125 نفر معلم عادی، از همان مناطقی که معلمان استثنایی مشغول به کار بودند، انتخاب گردید. ابزارهای گردآوری اطلاعات در این پژوهش، پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ)، پرسشنامه فشارزاهای شغلی معلمان (JSQT)، و پرسشنامه فرسودگی شغلی مسلش (MBI) بودند. جهت تحلیل داده ها از روشهای آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار) و استنباطی (تحلیل واریانس چند متغیری) استفاده شد. نتایج تحلیل ها، نشان داد که معلمان مدارس استثنایی از لحاظ سلامت عمومی نسبت به معلمان مدارس عادی وضعیت نامطلوبتری دارند. همچنین نتایج این تحقیق نشان داد که از لحاظ استرس شغلی تفاوت معنی داری بین دو گروه معلمان وجود ندارد، ولی فرسودگی شغلی معلمان مدارس استثنایی در تمام ابعاد (تحلیل عاطفی، دگرسان بینی و فقدان موفقیت فردی)، بیشتر از معلمان مدارس عادی بود.

زمینه و هدف: نیروی انسانی موثر، عامل اصلی تداوم، موفقیت و تحقق اهداف سازمان است.در محیط سازمان، عامل انسانی در معرض فشارهای عصبی و روانی گوناگونی قرار دارد. در حقیقت استرس با بسیاری از بیماری های جسمی و روانی ارتباط داشته، یا در ایجاد، تحول و گسترش آن نقش داشته و باعث کاهش سلامت عمومی کارکنان، نیروی ابتکار و خلاقیت و تلاش افراد می شود. به همین دلیل مطالعه استرس هم در زمینه سلامت کارکنان و بهداشت روانی و هم در بررسی عملکرد افراد در سازمان ها دارای اهمیت است. در همین راستا، هدف این پژوهش بررسی تاثیر استرس شغلی بر سلامت عمومی و عملکرد شغلی کارکنان مراقبت پرواز است.روش بررسی: این پژوهش یک پژوهشی مقطعی و از نوع توصیفی- همبستگی است جامعه آماری پژوهش کارکنان مراقبت پرواز مستقر در تهران می باشند که به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای 103 نفر انتخاب شدند. برای گردآوری داده های بخش استرس شغلی، از پرسشنامه استرس شغلی فیلیپ ال رایس (1992)، جهت جمع آوری داده های بخش سلامت کارکنان از پرسشنامه سلامت عمومی گلدبرگ و هیلیر و از پرسشنامه عملکرد شغلی پاترسون برای گردآوری داده های بخش عملکرد شغلی استفاده شده است. جهت تحلیل داده ها از نرم افزارSPSS 19  و رگرسیون چندگانه هم زمان با مراحل چهارگانه بارون و کنی (1986) استفاده شده است.یافته ها: نتایج تحقیق حاکی از آن است که بین استرس ناشی از محیط کار با عملکرد شغلی رابطه منفی و معنی داری وجود دارد. بدین معنی که با افزایش استرس شغلی عملکرد شغلی کاهش می یابد. همچنین سلامت عمومی نقش واسطه ای در رابطه با استرس ناشی از محیط کار و عملکرد شغلی دارد.نتیجه گیری: بر اساس نتایج تحقیق که موید تاثیر منفی استرس بر عملکرد شغلی و همچنین نقش واسطه ای سلامت عمومی در رابطه بین استرس و عملکرد شغلی در کارکنان مراقبت پرواز است اجرای برنامه ای جامع در خصوص مدیریت استرس کارکنان، ارتقاء سلامت عمومی به همراه رسیدگی به وضعیت ارتقا و امنیت شغلی و فراهم کردن امکانات مشارکت آن ها در تصمیم گیری ها، با هدف بهبود عملکرد کارکنان ضروری بوده و بایستی در اولویت قرار گیرد.

مقدمه: این پژوهش با هدف بررسی ابعاد استرس شغلی و ارتباط آن با وضعیت سلامت عمومی در پرستاران شاغل در بیمارستان های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شیراز انجام شده است.روش بررسی: در این مطالعه مقطعی، 385 نفر از پرستاران بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی شیراز که به روش نمونه گیری تصادفی سیستماتیک انتخاب شدند، شرکت نمودند. نسخه فارسی پرسشنامه محتوای شغلی و پرسشنامه سلامت عمومی 28 سوالی برای جمع آوری داده ها استفاده شد. برای تحلیل داده ها از آمار توصیفی و آزمون آماری Mann-Whitney U و همچنین نرم افزار SPSS نسخه 11.5 استفاده شد.یافته ها: میانگین (انحراف استاندارد) ابعاد آزادی تصمیم گیری 58.15 (6.50)، نیازهای روانشناختی 38.19 (5.14)، حمایت اجتماعی 22.67 (3.67)، نیازهای فیزیکی 16.03 (2.58) و عدم امنیت شغلی 7.74 (3.85) بدست آمد. ابعاد آزادی تصمیم گیری یا کنترل و حمایت اجتماعی در پرستاران مورد مطالعه در سطح پایین و ابعاد نیازهای روان شناختی، نیازهای فیزیکی و عدم امنیت شغلی پرستاران مورد مطالعه در سطح بالا قرار داشتند. نتایج نشان دادند که میانگین (انحراف استاندارد) وضعیت سلامت عمومی 28.34 (12.93) است که بیش از نقطه برش تعیین شده (23) می باشد. میانگین امتیاز تمامی ابعاد استرس شغلی با وضعیت کلی سلامت عمومی از لحاظ آماری ارتباط معناداری داشت.نتیجه گیری: در اغلب پرستاران مورد مطالعه سطح استرس شغلی بالا بود. اکثر آنها در وضعیت مشکوک به اختلال در سلامت عمومی بودند. هر گونه برنامه مداخله ای جهت پیشگیری از بروز اختلالات در وضعیت سلامت عمومی در پرستاران می بایست بر کاهش عدم امنیت شغلی و افزایش آزادی تصمیم گیری (کنترل) و حمایت اجتماعی (از طرف همکاران و سرپرستان) متمرکز شود.

زمینه و اهداف در محیط کار همه شاغلین استرس شغلی وجود دارد، که به طرق مختلف زندگی آنها را تحت تاثیر قرار می دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان وقوع استرس شغلی و تاثیر آن بر سلامت عمومی در کارکنان یک صنعت تولیدی کبریت، انجام گرفت. مواد و روش ها در این مطالعه توصیفی-تحلیلی، 97 نفر از کارکنان کارخانه کبریت سازی به روش سرشماری وارد مطالعه شدند. ابزار اندازه-گیری در بردارنده پرسش نامه های گردآوری اطلاعات جمعیت شناختی، استرس شغلی کوپر و سلامت عمومی گلد برگ بود. داده های جمع-آوری شده توسط نرم افزار SPSS16 با کاربرد آماره های توصیفی و ضریب همبستگی اسپیرمن، تحلیل شد. یافته ها نتایج پژوهش نشان داد، که 72. 8 درصد از افراد مورد مطالعه با میانگین نمره سلامت عمومی 7. 67 ± 26. 9، مشکوک به داشتن اختلال روانی بودند. همچنین افراد از نظر هر چهار مولفه سلامت عمومی (سلامت جسمانی، علائم اضطراب، کارکردهای اجتماعی و علائم افسردگی)، مشکوک به بیماری بودند. براساس یافته های مطالعه، 35. 1 درصد از افراد دارای استرس کم، 53. 6 درصد استرس متوسط و 11. 3 درصد دارای استرس زیاد بودند. نتایج آزمون اسپیرمن نشان داد، که میان استرس شغلی با سلامت عمومی کلی و مولفه های سلامت جسمانی، علائم اضطراب و همچنین با متغیرهای جمعیت شناختی و مرتبط با کار مانند سن، اضافه کاری و شیفت کاری رابطه معنادار آماری وجود داشت (p<0. 05). نتیجه گیری شیوع استرس شغلی افراد مورد مطالعه در حد متوسط بود. سلامت عمومی، مولفه های سلامت جسمانی و علائم اضطراب با استرس شغلی ارتباط داشت، به طوری که در افراد با استرس بالا، مولفه های سلامت عمومی کاهش یافته بود.

زمینه و هدف: مدیریت استرس یکی از روش های اثرگذار بر سلامت و رضایت شغلی کارکنان حوزه سلامت است. تاثیر مدیریت استرس به شیوه گروه درمانی روشی است که کمتر در امر سلامت و رضایت کارکنان به آن پرداخته شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر گروه درمانی مدیریت استرس بر رضایت شغلی و سلامت عمومی پرستاران صورت گرفته است.روش ها: این مطالعه نیمه تجربی بر روی 20 نفر از پرستاران بیمارستان نهم دی شهرستان تربت حیدریه انجام شده است. در شروع مطالعه پرسش نامه های استاندارد رضایت شغلی لینز و سلامت عمومی گلدبرگ و هیلر توسط گروه مداخله و گروه کنترل تکمیل شد. گروه مداخله در 8 جلسه گروه درمانی مدیریت استرس شرکت داده شد و گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. پس از پایان آخرین جلسه گروه درمانی، هر دو گروه مجددا پرسشنامه ها را تکمیل کردند. تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون تی مستقل و زوجی انجام شد.نتایج: میانگین و انحراف معیار سنی شرکت کنندگان 38±7.50 سال بود. دو گروه قبل از مطالعه تفاوت معناداری از نظر متغیرهای زمینه ای نداشتند. در ابتدای پژوهش نمره رضایت شغلی و سلامت عمومی در گروه مداخله و کنترل تفاوتی با هم نداشتند (p>0.05). تفاوت معنادار آماری در رضایت شغلی و سلامت عمومی گروه کنترل، قبل و بعد از انجام پژوهش دیده نشد، اما در گروه مداخله تفاوت معناداری بین دو متغیر ذکر شده وجود داشت (p<0.05)، به نحوی گروه درمانی مدیریت استرس موجب افزایش رضایت شغلی و سلامت عمومی در پرستاران شد.نتیجه گیری: با توجه به نتایج مطالعه پیشنهاد می شود با به کارگیری روش های مدیریت استرس در میان پرستاران، زمینه افزایش رضایت شغلی و سلامت عمومی آنان فراهم گردد.

زمینه و هدف: پرسشنامه های خود گزارشی استاندارد، با توجه به ارزان بودن و سهولت تلخیص و تحلیل نتایج آن ها جزء مهم ترین و پرکاربردترین رویکردها در شناسایی و سنجش عوامل استرس زای مرتبط با کار به شمار می روند. مطالعه حاضر با هدف انجام مروری بر پرسشنامه های موجود در زمینه عوامل استرس زای مرتبط با کار انجام شد.روش بررسی: در این مطالعه مروی نظام مند، کلیه پرسشنامه های موجود در زمینه عوامل استرس زای شغلی در یک محدوده زمانی از سال 1975 تا 2016 از طریق جستجو در چندین پایگاه نمایه سازی و استنادی معتبر جمع آوری و مورد بررسی قرار گرفتند.یافته ها: در مجموع با توجه به معیارهای انتخاب در نظرگرفته شده، 23 پرسشنامه شرایط ورود به مرحله نهایی مطالعه را پیدا کردند. همه این پرسشنامه ها در کشورهای صنعتی و توسعه یافته طراحی و توسعه یافته بودند. با این حال، طبق مرور پیشینه ما، فقط ویژگی های روان سنجی ترجمه های فارسی پرسشنامه محتوای شغل (JCQ)، پرسشنامه عدم توازن تلاش-پاداش (ERI)، پرسشنامه روانی-اجتماعی کپنهاگن (COPSOQ)، ابزار نشانگر استانداردهای مدیریت اجرایی بهداشت و ایمنی (HSE-MS)، پرسشنامه عمومی نوردیک برای عوامل روانی-اجتماعی در محیط کار (QPSNordic) و پرسشنامه استرس شغلی عمومی نایوش (GJSQNIOSH) مورد مطالعه قرار گرفته بودند.نتیجه گیری: با توجه به تعدد پرسشنامه های موجود و خرد مقیاس های آن ها، پیشنهاد می شود محققان و سازمان های مختلف در ایران، ابتدا با استفاده از مطالعه های کیفی، عوامل استرس زای مرتبط با مشاغل خاص خود را شناسایی کنند و سپس با طراحی پرسشنامه های استاندارد خاص خود یا با استفاده از خرد مقیاس های پرسشنامه های موجود که پوشش دهنده مسائل خاص آن ها است، اقدام به سنجش عوامل استرس زای شغلی در محیط کاری خود نمایند.

مقدمه: کارکنان بانک به دلیل ماهیت انجام کارشان در معرض استرس شغلی بالایی قرار دارند. یکی از پیامدهای استرس تاثیر بر عملکرد شغلی است. از آنجا که مطالعات داخلی در این حوزه نسبتا نادر است، این مطالعه با هدف بررسی ارتباط بین عوامل روانی - اجتماعی کار با عملکرد شغلی در بین کارکنان بانک انجام گرفت.مواد و روش ها: تمام کارکنان شعب بانک در این مطالعه شرکت کردند. داده ها با استفاده از دو پرسشنامه عمومی نوردیک و پرسشنامه بهره وری نیروی انسانی گردآوری شدند. از ضریب همبستگی و مدل رگرسیون برای بررسی چگونگی ارتباط بین عوامل استرس زای شغلی و مقیاس های آن به عنوان متغیر مستقل و عملکرد شغلی به عنوان متغیر وابسته استفاده گردید. به علاوه، به منظور ارزیابی دقیق روابط بین متغیرها، از مدل یابی معادلات ساختاری استفاده شد.یافته ها: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که شیوع استرس در بین کارکنان بانک در حد متوسط (46.6%) بود. همچنین همبستگی منفی و معناداری بین استرس در «حیطه وظیفه» و «حیطه سازمانی - اجتماعی» با عملکرد شغلی وجود داشت. در میان مقیاس های استرس در حیطه سازمانی - اجتماعی، مقیاس فرهنگ سازمانی و رهبری ارتباط منفی و معنادار بالایی با عملکرد شغلی نشان دادند (p=0.001).نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده، حیطه سازمانی - اجتماعی می تواند به عنوان عامل اصلی افت بهره وری مورد توجه قرار گیرد. از این رو، پیشنهاد می شود تلاش بیشتر به منظور کنترل عوامل روانی - اجتماعی محیط کار و جلوگیری از افت عملکرد به ویژه در مقیاس های فرهنگ سازمانی و رهبری صورت پذیرد.